Taşınan kazanıyor: Tam 4,2 milyon TL ödeme yapılacak!

Avrupa’da kırsal alanların boşalması ve küçük yerleşimlerin nüfus kaybetmesi birçok ülkeyi yeni teşvik modellerine yöneltirken, bu alanda en dikkat çekici adımlardan biri İrlanda’dan geldi. Atlantik Okyanusu’na açılan ve uzun süredir nüfus kaybı yaşayan adalar için hazırlanan yeni program, hem yerel yaşamı canlandırmayı hem de kullanılmayan konut stokunu değerlendirmeyi hedefliyor.

İrlanda hükümeti tarafından yürürlüğe alınan bu destek modeliyle, belirlenen adalarda bulunan boş veya harap durumdaki evleri satın alıp yenileyen kişilere geri ödemesiz mali destek sağlanıyor. Program, yalnızca İrlanda vatandaşlarını değil, dünyanın farklı ülkelerinden başvuru yapmak isteyen kişileri de kapsıyor.

Yetkililer tarafından yapılan açıklamalara göre programın temel amacı, adalardaki kalıcı nüfusu artırmak, yerel ekonomiyi yeniden hareketlendirmek ve uzun süredir atıl durumda bulunan konutları yaşanabilir hale getirmek. Bu kapsamda hem hibe miktarları hem de başvuru şartları ayrıntılı şekilde belirlendi.

Devlet desteğinin kapsamı ve ödenecek tutarlar netleşti

Uygulama kapsamında sağlanacak hibe miktarı, satın alınan mülkün fiziksel durumuna göre değişiklik gösteriyor. Boş ancak yaşanabilir durumdaki konutlar için belirlenen destek tutarı 60 bin euro olarak açıklandı. Yapısal olarak ciddi hasar bulunan, uzun süredir kullanılmayan ve metruk kabul edilen evler için ise bu tutar 84 bin euroya kadar çıkıyor. Hibe, konutun yenilenmesi ve yaşama uygun hale getirilmesi amacıyla veriliyor.

Destek ödemeleri, belirli aşamaların tamamlanmasının ardından hak sahiplerine aktarılıyor. Yenileme sürecinin proje planına uygun ilerlemesi, yapılan harcamaların belgelenmesi ve konutun belirlenen süre boyunca ikamet amacıyla kullanılması şart koşuluyor. Program kapsamında sağlanan bu destekler geri ödemesiz olarak sunuluyor.

Kimler başvurabiliyor, hangi şartlar aranıyor?

Programdan yararlanmak isteyenler için net kriterler belirlendi. Öncelikle satın alınacak konutun 2007 yılından önce inşa edilmiş olması ve en az iki yıldır boş durumda bulunması gerekiyor. Ayrıca destekten faydalanılan konutun yazlık olarak kullanılması, kısa süreli turistik kiralamaya konu edilmesi ya da tatil evi olarak değerlendirilmesi yasaklanıyor. Konutun başvuru sahibi tarafından ana ikametgâh olarak kullanılması veya uzun vadeli kiraya verilmesi şart koşuluyor.

Konum açısından da sınırlamalar bulunuyor. Destek kapsamına alınan evlerin, ana karaya köprüyle bağlı olmayan ve yalnızca feribot ya da gelgit yoluyla ulaşım sağlanan 23 açık deniz adasından birinde yer alması gerekiyor. Bu adalar, nüfus kaybının en fazla yaşandığı bölgeler arasında bulunuyor.

Yabancı başvuru sahipleri için oturum süreci nasıl işliyor?

Program, İrlanda vatandaşı olmayan başvuru sahiplerine de açık durumda. Ancak İrlanda dışından başvuran kişilerin, hibe sürecinden bağımsız olarak ülkede yasal şekilde ikamet edebilmeleri için gerekli vize ve oturma izni işlemlerini tamamlamaları gerekiyor. İrlanda’da 90 günden uzun süre kalmayı planlayan herkes için uzun süreli oturum izni zorunlu tutuluyor.

Oturum izinleri, başvuru amacına göre farklı kategorilere ayrılıyor. Mali açıdan bağımsız kişiler, çalışanlar, öğrenciler, yatırımcılar ve emekliler için ayrı izin türleri bulunuyor. Oturum izni belgesinde yer alan damga türü, kişinin İrlanda’daki haklarını ve yükümlülüklerini belirliyor. Bazı izinler çalışma hakkı tanırken, bazıları yalnızca ikamet izni sağlıyor.

Yatırım, uzun süreli ikamet ve vatandaşlık süreci

İrlanda’da uzun vadeli kalmayı planlayanlar için yatırım yoluyla oturum seçeneği de bulunuyor. Belirlenen asgari yatırım tutarını karşılayan ve gerekli şartları sağlayan kişiler, oturum izni alarak ülkede yasal şekilde yaşayabiliyor. Yatırım programları kapsamında başvuruların değerlendirme süresi birkaç ay sürebiliyor.

Uzun süreli ikamet izni, İrlanda’da belirli bir süre yasal olarak yaşayan kişiler için mümkün hale geliyor. Daimi ikamet statüsü elde edenler, ek izin almadan çalışma ve iş kurma hakkına sahip olabiliyor. Vatandaşlık ise ayrı bir süreç olarak ele alınıyor ve her oturum izni türü doğrudan vatandaşlığa başvuru hakkı sağlamıyor. Vatandaşlığa kabul yoluyla başvurularda, ülkede geçirilen süre, yasal ikamet durumu ve başvuru sahibinin geçmişi dikkate alınıyor.

İrlanda hükümetinin hayata geçirdiği bu teşvik programı, açık deniz adalarında yaşamı yeniden canlandırmayı amaçlayan en kapsamlı uygulamalardan biri olarak öne çıkıyor. Programla birlikte hem boş konutların değerlendirilmesi hem de adalardaki nüfusun sürdürülebilir şekilde artırılması hedefleniyor.